Youtube
Instagram
Facebook
Linkedin
Twitter
Flickr

İlk gün endişeleri ve öneriler Rehberlik danışmanımız anlatıyor...

İlk gün endişeleri ve öneriler Rehberlik danışmanımız anlatıyor...

Her birimiz öğrencilerimizin okula başlarken ağlayarak üzülerek değil, mutlu hatta okula gideceği için içi içine sığmayan bir şekilde olmasını isteriz. Bu konuda öğrencilere yardımcı olabileceğimiz birçok durum bulunmaktadır. Hem bu durumlarla hem de sizlerin endişelerinizle ilgili sizlere yardımcı olabilmek adına kısa bir yazı hazırladık.

Çocuğunuz bu yıl ilkokula başlıyor. Hayatı boyunca devam edeceği eğitim ve kişisel gelişim yolcuğuna ilk adımını atıyor. Bu günlerde siz ebeveynlerimiz şunu çok iyi bilmelisiniz ki çocuğunuz burada kendini bir birey olarak ifade etme ve gerçekleştirme imkanı bulacaktır. Belki bu uzun yolda nelerle karşılaşacağını, hangi noktalara ulaşacağını ve neler yapması gerektiğini henüz bilmiyor.  Ancak bu yola çıkarken yalnız olmayacak. Yanında siz ebeveynleri ve biz öğretmenleri olacağız.

Çocuğunuzun birçok konudaki bilgi ve beceriyi belirli yaklaşım ve yöntemlerle öğrenmeye başlayacağı ilkokul birinci sınıf, çocuğun eğitimindeki en önemli sınıftır.

Çocuğun zihinsel, bedensel, duygusal ve sosyal açıdan asgari seviyede hazırbulunuşluğunu da gerektirir ve bu yaş döneminde çocuk gerçek yaşama girmeye, yeni yeni şeyler öğrenmeye ve gerekli becerileri kazanmaya hazır sayılır.

İlkokul birinci sınıf birçok konuda okul öncesinden farklıdır. Çocuğunuz ilk kez programlı öğretimin gerektirdiği etkinliklere katılmak, belirli bir disiplin ve plan dahilinde okul ve sınıf kurallarına uymak gibi sorumluluklarla karşı karşıya kalacaktır.

Ayrıca, okula iyi bir başlangıç yapabilmesi için çocuğun anne-babadan ayrılıp, okula uyum sağlayacak kadar duygusal olgunluk düzeyine ve kendi yaşına uygun öğrenme yeteneklerine de sahip olması gerekir.

Evden ayrılabilme konusunda okulun ilk günlerinde problemler yaşayan çocukların okula uyumları oldukça zordur. Dolayısıyla okula korku ve endişe ile gelen, okuldayken sürekli evi ve eve gitmeyi düşünen bir çocuğun kendini öğrenmeye vermesi de kolay olmaz. Okula gelmenin çocukta yarattığı kaygılar ve endişelerin nedenleri; çocuğun anne babasından ve alıştığı ortamdan ayrı kalması, kendi akran grubu da olsa farklı bir fiziksel ortamda hiç tanımadığı bir kalabalıkla birlikte bulunması, kuralları anlama ve uygulamada zorluk yaşayacağı düşüncesinden kaynaklanmaktadır. Çocuk okul öncesinin özgür ortamından, oyun aktivitelerinden ya da evdeki anne beraberliğinden sonra ilkokulun öğrenme ağırlıklı yapılandırılmış sistemiyle karşılaşacaktır. Bu nedenle çıkabilecek uyum sorunlarına karşı anlayışlı olmanız gerektiğini özellikle hatırlatmak isteriz.

Anne-baba olarak çocuğu yeni katılacağı okul ortamına hızla uyum sağlaması adına; endişelerini ifade edebilmesi için fırsatlar yaratabilir, okulun yararlarından bahsedebilir, basit sorumluluklar verebilirsiniz.

Çocuğunuzun yeni bir döneme girmesi sizleri heyecanlandırmış ve kaygılandırmış olabilir. Elbette bu çok doğal bir durum. Özellikle bu günlerde “Çocuğum okulunu sevecek mi? Tuvaletini yapabildi mi? Eşyalarını koruyabilecek mi? Arkadaş bulabilecek mi? Öğretmeni ilgi gösterecek mi?” gibi birçok sorunun cevabını arıyor olabilirsiniz.

Bazı Endişeler ve Yardımcı Öneriler

Oryantasyon günleri neden önemlidir?

Çocuk okulda yaşayacağı şeyleri tam bilemediği için korkabilir ve kaygılanabilir. Çocuk kaygılıysa okulu daha önceden görmesi, öğretmeniyle ve sınıf arkadaşlarıyla tanışması onun okula uyum sürecini hızlandıracaktır.

Okul kuralları çocuğa nasıl anlatılmalıdır?

Çocuğun okul öncesi deneyimi varsa okul kurallarına yabancı değildir ancak, oryantasyon gününden en az bir gün önce hatırlatmalarda bulunmak da faydalı olacaktır. Okul öncesi deneyimi olmayanlar içinse okulun da aynı evdeki gibi kuralları olduğunu ve bu kuralları okulundaki öğretmenlerinin kendisine öğreteceği çocukta korku yaratılmadan hatırlatılmalıdır. Zaten bizler ilerleyen süreçte öğretmenleri olarak sınıf içerisinde demokratik bir şekilde kuralları birlikte belirliyor ve uyguluyor olacağız.

Çocuğa öğretmen kavramı nasıl anlatılmalıdır?

Öğretmeni otoriter, ceza veren, hiçbir şeye izin vermeyen bir kişi gibi tanıtmaktan kaçınılmalıdır. Öğretmenin sınıf içindeki rolünün her alanda öğrenciye destek olan, ona hem akademik hem de toplumsal alanda yeni bir şeyler öğreten, bu yolda ona rehberlik etmek olduğu çocuğun anlayabileceği şekilde yalın bir dille anlatılmalıdır. Siz öğretmene ne kadar saygı ve sevgiyle yaklaşırsanız sizi model olan çocuğunuz da öğretmenine aynı şekilde yaklaşacaktır. 

Çocuğunuz okul kıyafetini giymek istemiyorsa ne yapmanız gerekir?

Siz zorlamayın. "Bu konuyu öğretmeninle görüşmelisin." diyerek kararın size ait olmadığını vurgulamanız yerinde olacaktır.

Okulun ilk günü çocuğu okula bırakırken nelere dikkat etmemiz gerekir?

İlk gün çocuğun anne-baba ile okula gitmesi onu psikolojik olarak rahatlatacaktır. Ancak, çocuktan ayrılırken bu ayrılığı bir törene hatta bir vedaya dönüştürmeyin. Duygusal davranmadan, ayrılış anını olabildiğince kısa tutarak kaygılı ve mutsuz bir şekilde değil, sakin ve güler yüzle çıkış saatinde onu bekleyeceğinizi hatırlatarak okuldan ayrılın.

Okulun ilk günü çocuğunuz en sevdiği oyuncağını da yanında okula götürmek istiyor. Ne yapmanız gerekir?

Böyle dönemlerde oyuncaklar çocuklar için geçiş nesnesi görevini üstlenmektedir. Evden getirilen oyuncak, çocuk için ev ortamındaki güven duygusunu yansıtır. Bu nedenle okul izin verirse oyuncak getirmesinde herhangi bir sorun yoktur. Ancak bu durum okul öncesi ve ilkokul için farklılıklar gösterebilir. Okul öncesi dönemde oyuncağa izin verilirken ilkokulda izin verilmeyebilir. Bu nedenle eğer okul izin vermiyorsa, çıkış saatinde oyuncakla birlikte onun okuldan çıkmasını bekleyeceğinizi söyleyebilirsiniz.

Okulun ilk günlerinde çocuğunuzu ne kadar beklemelisiniz?

Bu süre çocuktan çocuğa değişebilir. Çocuğun kendisini güvende hissetmesi için süre belirtin ve net olun. Örneğin, “İlk gün” veya “Sadece öğlene kadar...” gibi net ifadelerle onu dışarıda bekleyeceğinizi söyleyip onu sınıfına gönderin. “Sen alışana kadar...” gibi belirsiz ifadeler kullanmaktan kaçının.

Çocuğunuz sizden ayrılamıyor ve ufak çaplı bir kriz yaşıyorsunuz. Okulun ilk günü sınıfa çocuğunuzla beraber girdiniz. Ne yapmanız ve nerede beklemeniz gerekir?

Tanışma gününün sonrasında çocukla sınıfa girmek uygun değildir. Eğer girmek zorunda kalacaksanız biz öğretmenlerden yardım isteyin. Öğrencinin sizi görebileceği bir yerde durun. Öğretmeninin gözetiminde her ders biraz daha geriye giderek, kademeli olarak çocuğunuzdan ayrılın. Ayrılık kaygısı yaşayan bir çocuksa, kaygı düzeyine göre önce sınıfta, sonra kapıda, bahçede, okul girişinde, evde olmak üzere aşamalı olarak ayrılarak onun alışmasına yardımcı olun.

Çocuğunuz sınıfta kendini çok yalnız hissederse ne yapmanız gerekir?

Önce siz rahat olun. İlk anlarda zorlanması normaldir. Zamanla yeni arkadaşlarıyla kaynaşacaktır. Arkadaşlarıyla kaynaşması için cesaretlendirin. Bu konuda öğretmeninden yardım alabileceği konusunda çocuğunuzu yönlendirin.

Çocuğunuz okulun ilk günü arkadaşına vurdu. Ne yapmanız gerekir?

Kavga etme, vurma gibi olaylarda öğretmeni ya da okul yönetimi size açıkça ne yapmanız gerektiğini bildirmedikçe gerek okul içinde gerekse okul sonrasında aktif bir rol izlemeyin. Çocuk yaşadığı problemi size anlatırsa objektif davranmaya çalışarak bu konuda sınıf rehber öğretmeni veya okul rehber öğretmeni ile konuşmasının çok daha doğru olacağını ona anlatın ve kesinlikle yorum yapmayın, taraf tutmayın.

Sınıftaki başka bir çocuk ona vurdu ya da bir şey fırlattı, ne yapmanız gerekir?

Onun da arkadaşına vurmadan sadece kendini koruması ve vuran arkadaşını engellemesi gerektiğini hatırlatın. Hemen akabinde o ortamdan uzaklaşarak durumu sınıf öğretmeniyle paylaşmasının en doğru hareket olacağını söyleyin.

Okulun ilk günü çocuğunuz hasta ya da düzenli olarak ilaç kullanması gerekiyorsa ne yapmanız gerekir?

İlaç mutlaka bir yetişkin gözetiminde çocuğa verilmeli. Bu nedenle, öğretmeninden ve okul hemşiresinden yardım isteyin. Acil durumda yapılacakları yazılı olarak sınıf öğretmenine ve hemşireye verin.

Çocuğunuzu öğretmenini sevmediğini söyledi. Ne yapmanız gerekir?

Bu konuda acele etmemesini, kendisine öğretmenine alışabilmesi için zaman vermesi gerektiğini söyleyin.

Okulun ilk günü sona erdi ve onu okuldan aldınız. İlk gün okulla ilgili sorular sormak doğru mu?

Aşırı meraklı bir tutum ve sorgulayan bir tavır sergilemeden çocuğunuzla sohbet etmeye başlayın. Sohbetiniz sırasında sizinle okul ile ilgili hiçbir şey paylaşmıyorsa hemen endişeye kapılmayın. Artık onun da özel bir hayatı olduğu gerçeğini kabul edin.

Diğer sorularınıza çözümlerini birlikte bulmak, birlikte uygulamak için tüm öğretmenler, rehberlik servisi ve idare olarak yardıma hazır bir şekilde siz değerli velilerimizi ve sevgili öğrencilerimizi okulda bekliyor olacağız.

F. Burcu Bozik

Asfen Okulları Psikolojik Danışmanı

 

 

Geri Tuşu